Ischias is een veel voorkomende klacht en wordt vaak beschreven als een vorm van rugpijn.




Hoewel het vaak samen gaat met pijn in de rug, ligt de oorzaak echter niet in de rug, maar in de bil.

Ook heeft het niets met een hernia of kanaalstenose te maken, hoewel de klachten er soms wel op lijken.

Daarom ga ik hier precies uitleggen wat ischias is, hoe het wordt veroorzaakt en hoe je het thuis zelf kunt behandelen met 3 oefeningen .

Het herstel van ischias duurt normaal ongeveer 4-6 weken.

We gaan het hier over hebben:

Wat is ischias?
Wat is de oorzaak van ischias?
Wat zijn herkenbare ischias symptomen?
Wat is het verschil tussen ischias en een hernia?
Hoe kan ik testen of ik ischias heb?
Hoe lang duurt ischias?
Ischias behandeling met 3 oefeningen

 

Wat is ischias?

Ischias klachten worden veroorzaakt door een irritatie van de nervus ischiadicus. De nervus ischiadicus is de grote zenuw die vanuit je rug langs de hele achterzijde van je been loopt. Er wordt daarom ook wel gesproken van ischialgie.

ischiasDeze zenuw wordt in je bil bedekt door een spier, de piriformis. Op het moment dat deze spier gespannen, overbelast of beschadigd raakt wordt hij hard.

Doordat hij hard wordt drukt hij de zenuw plat tegen het bekken.

Door de druk raakt de zenuw geïrriteerd. Deze irritatie veroorzaken de symptomen in je been.

Doordat de piriformis eigenlijk de oorzaak is en de zenuwpijn slechts een gevolg, spreken we ook wel over het piriformis syndroom.

Zoals je dus ziet hebben de klachten niets met de rug te maken. De reden dat je het toch in je rug kunt voelen is omdat de piriformis uitstralende pijn richting de onderrug veroorzaakt.

Dit is dus zo’n geval waarbij de oorzaak van de pijn niet gelijk is aan waar de pijn gevoelt wordt.

 

Wat is de oorzaak van ischias?

Zoals reeds hierboven genoemd, wordt ischias veroorzaakt door een irritatie of beschadiging van de piriformis spier.

Er zijn een aantal factoren die dit kunnen veroorzaken:

In de meeste gevallen worden de klachten veroorzaakt door veel zitten of veel bukken en weer overeind komen. Tijdens deze bewegingen wordt de piriformis constant aangespannen, wat uiteindelijk tot een overbelasting van de spier kan leiden.

Een andere veelvoorkomende oorzaak is het ontstaan van ischias tijdens de zwangerschap. Dit komt doordat het bekken instabieler wordt als voorbereiding op de bevalling.

De piriformis is een van de spieren die door de ontstane bekkeninstabiliteit meer belast wordt. Hierdoor wordt hij dus stijver, waardoor hij op de zenuw gaat drukken.

Het toegenomen gewicht draagt hier ook nog aan bij. Door meer gewicht ontstaat er meer druk en belasting op het bekken en de bilregio. Dit kan ook zonder zwangerschap een oorzaak van ischias zijn.

 

Wat zijn herkenbare ischias symptomen?




Ischias kun je herkennen aan de volgende symptomen:

 

  • Pijn in de bil
  • Uitstralende pijn of tintelingen in de achterzijde van je been
  • Vage pijn in je onderrug
  • Mogelijk krachtsverlies in je been

 

Andere herkenbare ischias symptomen zijn pijn en een rekkend gevoel in de bil tijdens bukken en moeite met het aantrekken van je schoenen en sokken.

 

Wat is het verschil tussen ischias en een hernia?

Omdat de symptomen van een hernia en van ischias nogal op elkaar lijken leg ik hier uit wat het verschil tussen de 2 is.

Zoals ik al eerder uitlegde, wordt ischias veroorzaakt door verstijving van de piriformis spier, wat uitstraling in je been kan veroorzaken.

Een hernia wordt juist in de rug veroorzaakt door een uitstulping van de tussenwervelschijf. De uitstulping in de rug duwt tegen de zenuwen die het ruggenmerg verlaten.

Zoals je ziet zijn de oorzaken van de klachten al totaal verschillend. De bijbehorende symptomen wijken ook enigszins van elkaar af:

Symptomen Ischias

Symptomen hernia

Pijn in bil/rug en uitstraling in het beenVooral uitstraling in het been en in mindere mate in pijn in de rug
Geen verschil bij hoesten, niezen en persenMeestal meer uitstraling en schietende pijn in het been tijdens hoesten, niezen en persen
De rug strekken verminderd de klachten nietDe rug strekken verminderd de klachten
Geen gevoelsstoornissen  van de huidWel gevoelsstoornissen van de huid
Geen verminderde reflexenVerminderde reflexen
Uitstraling tot maximaal halverwege de kuitUitstraling tot in de tenen

 

Zoals je ziet zijn zowel de oorzaak als de symptomen van een hernia en van ischias verschillend van elkaar.

Hierdoor kun je op basis van je symptomen al vrij goed beoordelen of je ischias hebt of dat je bijvoorbeeld last hebt van een hernia. Een fysiotherapeut kan je door middel van je verhaal en een aantal lichamelijke testen nog beter vertellen waar je last van hebt.

Er zijn echter ook een aantal testen die je zelf kunt doen om erachter te komen of je daadwerkelijk aan ischias lijdt. Deze testen ga ik nu bespreken.

 

Hoe kan ik testen of ik ischias heb?

Er zijn 3 testjes die je zelf kunt doen om erachter te komen of je last hebt van ischias of niet.

De eerste test is controleren of je last hebt van een stijve bilspier. Je kunt de piriformis vrij goed voelen in je bil, zeker als hij stijf of pijnlijk is.

Op het moment dat je erop drukt moet je een vrij scherpe pijn voelen in de bil. In de meeste gevallen veroorzaakt het direct uitstralende pijn in je rug of been. Als je dit vergelijkt met de andere kant zal je merken dat die kant veel minder pijnlijk is. Dit is de eerste indicatie dat je inderdaad lijdt aan ischias.

De tweede test is het rekken van de piriformis spier.

Je piriformis spier rek je op de volgende manier:

 

  • Ga op je rug liggen
  • Pak met je knie van de pijnlijke zijde met de hand van dezelfde zijde
  • Pak met je andere hand je enkel vast
  • Beweeg nu zowel je knie als je enkel naar de schouder aan de andere zijde
  • Je kunt de spier nog meer rekken door meer aan je enkel te trekken waardoor je been nog extra draait.
  • Je voelt nu rek en pijn in je bil

 

piriformis rekken

Als je dit vergelijkt aan de andere zijde geeft dit wel wat rek, maar verder geen pijn.

Met de derde test, test de bewegelijkheid van je nervus ischiadicus. Door de druk van de piriformis beweegt de zenuw niet goed, waardoor hij eerder geïrriteerd raakt.

Je kunt dit op de volgende manier testen:

 

  • Ga op je rug liggen
  • Til nu je pijnlijke been gestrekt op
  • Als dit uitstraling of pijn in je kuit veroorzaakt is de test positief

 

ischiadicus rek test

 

Als je dit vergelijkt met je gezonde been zal je merken dat je gezonde been veel hoger komt zonder dat je uitstraling voelt dan je pijnlijke been.

Dit komt doordat de verstijfde piriformis de zenuw vastdrukt tegen je bekken. Hierdoor wordt er rek uitgeoefend op de zenuw, wat de uitstraling in het been veroorzaakt.

Als deze 3 testen positief zijn weet je zeker dat je ischias of het piriformis syndroom hebt.

Gelukkig is er iets aan te doen. Met 3 simpele oefeningen kun je ervoor zorgen dat je ischias klachten binnen een paar weken over zijn.

 

Hoe lang duurt ischias?

Het herstel van ischias duurt in de regel ongeveer 3-6 weken. Dit heeft te maken met een aantal factoren.

In veel gevallen duurt het een paar weken voordat iemand echt actie gaat ondernemen om hetgoed te behandelen. Dit heeft tot gevolg dat de piriformis spier inmiddels beschadigd is geraakt door de continue spanning.

Herstel van een beschadigde spier duurt in de regel 4-6 weken. Daarom duurt het herstel van ischias ook ongeveer zo lang.

 

Ischias behandeling met 3 oefeningen

De behandeling kun je eenvoudig zelf thuis doen met deze 3 ischias oefeningen. Het doel van deze 3 oefeningen is om de 3 factoren die een rol spelen bij ischias aan te pakken.

 

Dit zijn de volgende 3 factoren:

  • Het laten ontspannen van de piriformis spier
  • Het losmaken van de nervus ischiadicus
  • Het versterken van de piriformis spier

 

Als je deze 3 factoren aanpakt, verdwijnen je ischias klachten binnen 4 weken.

 

Ischias oefening 1: piriformis rekken

Het doel van de eerste oefening is om je piriformis spier te rekken. Je doet dit op dezelfde manier als de eerste test:

 

  • Ga op je rug liggen
  • Pak met je knie van de pijnlijke zijde met de hand van dezelfde zijde
  • Pak met je andere hand je enkel vast
  • Beweeg nu zowel je knie als je enkel naar de schouder aan de andere zijde
  • Je kunt de spier nog meer rekken door meer aan je enkel te trekken waardoor je been nog extra draait.
  • Je voelt nu rek en pijn in je bil

 

Je kunt de uitvoering van de oefening ook vinden op de onderstaande video:

 

 

Voer deze oefeningen 3 keer per dag uit en houd de rek 20 seconden per keer vast. Doordat de spier weer soepeler wordt, verdwijnt de druk van de zenuw.

 

Ischias oefening 2: het rekken van de nervus ischiadicus

Het doel van de tweede oefening is om de nervus ischiadicus weer los te maken.

Het volgende gebeurt namelijk vaak tijdens het ontwikkelen van ischias:

De zenuw loopt door een soort buis heen. Door de druk van de spier komt de zenuw vast te zitten in deze buis. De druk van de zenuw af halen alleen is daarom niet voldoende.

De zenuw moet ook weer los getrokken worden, zodat hij weer goed door de buis glijdt als je je been beweegt. Daarvoor is de volgende oefening bedoelt.

De oefening gaat als volgt:

 

  • Leg je pijnlijke been gestrekt op een kleine verhoging
  • Trek je tenen naar je toe
  • Rijk nu met de hand aan de zelfde zijde naar je tenen
  • Houd dit 20 seconden vast

 

Als het goed is, voel je nu de tintelingen en rek in je kuit.

Je kunt de oefening uitvoeren zoals hieronder te zien is in de video.

 

 

Herhaal deze oefening 2 keer per dag. Hierdoor zal je merken dat de uitstraling en tintelingen in je been steeds verder afneemt. Uiteindelijk zal dit helemaal verdwijnen.

 

Ischias oefening 3: Het trainen van je piriformis spier

De derde oefening is bedoelt om de piriformis spier te trainen.

Een deel van het probleem is vaak dat de piriformis spier verzwakt of beschadigd is, of is geraakt door de duur van je klachten.

Deze oefening is daarom erg belangrijk. Hij zorgt er voor dat je ischias klachten niet meer terug komen. Als je dit namelijk niet doet verstijft je piriformis opnieuw en komen je klachten snel weer terug.

De oefening gaat als volgt:

 

  • Ga op je zij liggen, met de pijnlijke kant boven
  • Houd je been gestrekt en trek je tenen naar je toe
  • Til je been vervolgens zijwaarts op
  • Herhaal dit 10 keer en doe dit 3 keer

 

Je kunt in de volgende video zien hoe je hem uit moet voeren.

 


Herhaal deze oefening 2 keer per dag.

 

Dry Needling




In sommige gevallen blijft de piriformis spier, ondanks het rekken erg stijf.

Een behandeling die je dan nog kunt overwegen is Dry Needling. Het werkt als volgt:

Met een dunne accupuntuur naald wordt de knoop in je spier aangeprikt. De knoop is de harde plek in je bilspier.

Door de druk van de naald wil de spier ontspannen. Dit gaat door middel van een schokje, ook wel een twitch genoemd. Vaak gebeurt dit een paar keer achter elkaar. Hierna voel je dat de spier ontspannen is.

Het heeft dan ook hetzelfde effect als rekken of masseren. Het verschil is echter dat het vaak veel sneller werkt. Ook werkt het in veel gevallen waar massage of rekken onvoldoende effect heeft.

Mochten de oefeningen dus onvoldoende werken, dan kun je ook nog een paar keer langsgaan bij een fysiotherapeut voor Dry Needling.

 

Conclusie

Zoals je ziet zijn er voldoende moglelijkheden om van je ischias klachten af te komen door middel van het uitvoeren van de juiste oefeningen.

Mocht je toch niet zeker weten of je ischias hebt of wanneer je nog andere vragen hebt mag je me gerust een e-mail sturen naar [email protected].

Succes met je herstel.